كاربردهاي نانوسيد در پرورش دام
	بيماريهاي پرندگان و نقش نانوسيد در كنترل آنها
	عفونت سينوسها  Infection sinusitis
	بيماري مزمن تنفسي يا Respiratory
	برونشيت و پنومونيا ( Bronchizis and Penomonia )
	بيماري Enteritis يا التهاب روده ( امحاء ) InFlammation of the intestine
	بيماري Black Head‌
	بيماري كوكسيديوز
	بيماري آسپروژيلوس Asperigillosis‌
	بيماري Avian tuberculosis
	نيوكاسل يا Powl Pest
	بيماري Triehomoniasis
	آنفلوانزاي فوق حاد طيور   HPAI   Avian InFluenza
	منابع
	نحوه مصرف

با كشف و معرفي تكنولوژي نانو و اختراعات در بخش نانو تكنولوژي ، شركت نانو نصب پارس موفق به توليد و عرضه ماده آنتي باكتريال نانوسيد شده است . كه خاصيت مقابله با انواع ميكروبها  را در بخش دامپروري دارد

كاربردهاي نانوسيد در پرورش دام

	شستشوي بدن
	شستشوي پستان
	شستشوي سم
	ظروف شير
	شير دوش
	ماشينهاي حمل
	ضدعفوني محوطه بيرون
	اختلاط با مواد زير پا
	رنگ ديوارها  كف و سراميك
	ضد عفوني هوا
	ماشينهاي انتقال
	لباس و دستكش
	ضد عفوني مطمئن فاضلاب
	ضد عفوني مطمئن آب مصرفي

بيماريهاي پرندگان و نقش نانوسيد در كنترل آنها

بيماريهاي عمومي:

	عفونت سينوسها
	بيماريهاي مزمن تنفسي يا C.R.D
	برونشيت و پنومونيا
	بيماري Enteritis يا التهاب روده
	بيماري Black head
	بيماري كوكسيديوز
	بيماري آسپروژيلوس
	بيماري Avian tuberculosis
	نيوكاسل يا powlpest
	بيماري Triehomoniasis
	آنفلوانزاي فوق حاد طيور HPAI

1- عفونت سينوسها  Infection sinusitis

عامل بيماري :

عفونت بوسيله ميكرو ارگانيزمهاي از قبـيل ميكـــوپلاسما همراه با عفـــونت ثانــــوي ناشي از E. coli Haemophilus واستروپتو كوكوس ها عارض مي شود .

علائم بيماري :

ترشحات بيني در پرندگان توام با آماس كردن صورت به دليل وجود چرك در سينوسها .

درمان بيماري :

با اسپري نمودن نانوسيد با دوز ( PPM 100-50 ) پيشگيري صورت مي گيرد .

در حال حاضر درمان بوسيله آنتي بيوتيك Tilan  و روواميسين است . مصرف مولتي ويتامين هاي حاوي ويتامين A  به صورت مرتب مقاومت بدن پرندگان را بالا مي برد .

2- بيماري مزمن تنفسي يا C . R . D ( ( Choronic Diease ) Respiratory ) )  

عامل بيماري :

عفونت ناشي از اثر ويروس يا ميكوپلاسما و عفونت ثانوي ناشي از عمل ديگر ارگانيزمها از عوامل معمولي محسوب مي شوند . آسپر ژيلوسهاي ناشي از قارچها Aspergillus Fomigatos‌ و اورنيتوزسهاي ناشي از كلاميد يا ممكن است علائمي شبيه CRD‌ داشته باشند .

علائم بيماري :

كم اشتهايي و افسردگي همراه با كم شدن وزن از علائم بيماري است ، گاهي اين علائم ممكن است با ترشحات بيني و مشكلات تنفسي همراه باشد .

درمان بيماري :

 اسپري نمودن نانوسيد با دوز PPM100 تا 50 روي بستر مي باشد در حال حاضر توصيه مصرف آنتي بيوتيك ( تي لان و روواميسين ) و اوركومايسين ( Aurcomycin ) توام با افزايش و بهبود تهويه در فارم مي باشد .

3- برونشيت و پنومونيا ( Bronchizis and Penomonia )

 عامل بيماري :

عفونت بوسيله ميكرو ارگانيزمهاي فوق الذكر از قبيل Aspergillos fomigatos  و پارازيتي به نام Gape worm بوجود مي آيد و در بعضي حالات ناراحتي ممكن است به علت وجود سرماي زياد تسريع و تشديد شود .

علائم بيماري :

تنفس بر اثر اين بيماري به سختي انجام گرفته و سرفه هاي صدادار جيغ مانند با سرفه هاي توام و تكانهاي سريع به سر زماني عارض مي شود كه عامل بيماري Gapes باشد كه در اين حالت Snicking  ناميده مي گردد .

از علائم ديگر بيماري تمايل پرنده به ايستادن با پرهاي باد كرده و دور نگاه داشتن بالهــــاي خود مي باشد . گاهي علائم سينوزيت نيز بر اثر اين بيماري مشاهده مي گردد .

درمان بيماري :

جدا نمودن و نگاهداري پرندگان بيمار در محلي كه به عنوان قرنطينه در نظر گرفته شده  و تنظيم حرارت بين 70 تا 75 درجه فارنهايت در مجاورت Friars Balsam مي تواند در بهبود پرنده بيمار مؤثر باشد .

ممكنست دامپزشك انتي بيوتيكهاي خاص و داروهاي ديگر را نيز تجويز نمايد .

نانوسيد با دوز PPM 1 خوراكي مي تواند مقاومت بدن پرندگان را افزايش دهد .

4- بيماري Enteritis يا التهاب روده ( امحاء ) InFlammation of the intestine

عامل بيماري :

قورت دادن غذاي آلوده يا نامناسب و نيز آشاميدن آب آلوده از عوامل مؤثر عارض شدن اين بيماري است . زيرا بيماري عفوني خاصي بر اثر وجود ميكروارگانيزم E . coli‌ در روده ها بوجود خواهد آمد .

علائم بيماري :

پرندگان مبتلا به اين بيماري عطش زياد دارند . اسهال سبز رنگ زياد و آلوده بودن مقعد به آلودگيهاي ناشي از اسهال مذكور از ديگر علائم بيماري مي باشد .

درمان بيماري :

استريل نمودن آب آشاميدني پرندگان با دوز PPm 1 و اسپري نمودن فارم با نانوسيد مي تواند در پيشگيري اين بيماري مؤثر واقع گردد . مصرف آنتي بيوتيك هائي از قبيل نئوميسين و استروبتومايسين با توجه خاص به رژيم غذايي و درجه حرارت 70 تا 80 درجه فارنهايت از اقدامات معمول ديگر مي باشد .

5- بيماري Black Head‌

عامل بيماري :

 تك ياخته هائي كه از طريق كرمهاي روده انتقال مي يابند عامل بيماري بوده و غالب پرندگان را ممكن است مبتلا سازد .

علائم بيماري :

سر و بالهاي پرنده بيمار به طرف پائين افتاده ( ( Drowsiness  پرها چروكيده و ناهموار بوده و به اسهال زرد رنگي مبتلا مي گردند .

گاهي ممكن است پرندگان جوان بدون آنكه علائم بيماري بروز دهند بر اثر ابتلاي به اين بيماري بميرند .

درمان بيماري :

پيشگيري محيط و فارم با اسپري نمودن نانوسيد  و انتقال پرندگان به محيطي تميز و بهداشتي در پيشگيري بسيار مؤثر مي باشد . در حال حاضر با مصرف Emtryl‌ به درمان اقدام مي نمايند .

ضمناً مصرف حداقل دوز داروي ضد Black Head‌ در جيره غذايي مي تواند از بروز بيماري ممانعت بعمل آورد .

6- بيماري كوكسيديوز

عامل بيماري :

موجودي تك ياخته اي است كه در روده كور و دستگاه گوارش ايجاد عارضه مي نمايد .

علائم بيماري :

گاهي پرندگان مبتلا بدون آنكه ظاهراً به اين بيماري مبتلا شده باشند و در حالتي كه به ظاهر از وضعيت خوبي برخوردارند بطور غير قابل انتظاري تلف مي شوند چنين حالتي در پرندگان جوان بيشتر اتفاق مي افتد .

از علائم ديگر مي توان به لاغر شدن – كم خوني همراه با اسهال زرد يا سفيد و نيز كم اشتهائي و عطش زياد نام برد .

درمان بيماري :

Amprol – plus sotution‌ يكي از راههاي مؤثر در پيشگيري معرفي شده است و در صورت مصرف به مدت 2 هفته مصونيت ايجاد مي نمايد .

رعايت بهداشت با استفاده از اسپري نمودن نانوسيد توجه به جيره غذايي و مصرف Embasin‌ تحت نظر دامپزشك مي تواند مفيد واقع شود .

7- بيماري آسپروژيلوس Asperigillosis‌

عامل بيماري :

نوعي قارچ بنامFomigatos‌   Asperigillosis‌ مي باشد كه در حقيقت از بيماريهاي درجه دوم پرندگان پير به حساب مي آيد .

علائم بيماري :

از علائم آن عمل نكردن خوب دستگاه تنفسي و كم شدن وزن مي باشد .

درمان بيماري :

اسپري نمودن با محلول نانوسيد و پاكيزه نگهداشتن بستر و محيط و جلوگيري از مصرف غذاهاي مانده كه منشاء و منبع اصلي قارچ مي باشند مي تواند در پيشگيري بيماري مؤثر باشد .

8- بيماري Avian tuberculosis 

عامل بيماري :

ميكرو ارگانيزمي است كه همراه با ترشحات ادراري پرندگان بيمار وارد خاك شده و مقاوم مي گردد .

علائم بيماري :

معمولاً بصورت تيپكال در پرندگان دو ساله به بالا ديده مي شود كه معمولاً با ضعف جسماني همراه است .

درمان بيماري :

اسپري نمودن با نانوسيد و رعايت موارد بهداشتي و اجراي مديريت صحيح مي توان از بروز بيماري جلوگيري كرد . بستر تميز و جلوگيري از ورود پرندگان غير اهلي در فارم و يا نشستن آنها بر روي بام ، زيرا فضولات آنها باعث سرايت بيماري مي گردد .

انتقال بيماري :

آنفلوانزاي انساني توسط استنشاق ذرات و قطرات عفوني در اثر تماس مستقيم و احتمالاً تماس غير مستقيم به صورت القاي خود به خودي در دستگاه تنفس فوقاني يا موكوس ملتحمه ، انتقال مي يابد . راههاي اصلي و مؤثر انتقال اين بيماري هنوز در دست تحقيق است .

براي بيماري آنفلوانزاي پرندگان شواهد ، شامل انتقال از پرنده به انسان ، محيط به انسان و به طور محدودتر و ناپايدار از انسان به انسان مي باشد .

بيماران مستعد آلودگي با ويروس آنفلوانزاي پرندگان مي بايست فوراً پس از آگاهي از نتايج آزمايشهاي داروي ممانعت از نور آمينيداز را دريافت دارند .

داروهاي معرفي شده در حال حاضر :

- اوسلتاميوير ( Oseltamivir‌ ) خوراكي

جهت درمان سريع مواد خفيف بيماري :

 بزرگسالان 75 ميلي گرم – سه بار در روز به مدت 5 روز

كودكان نسبت به وزن بدن 2 بار در روز به مدت 5 روز

- زاناميوير  ( Zanamivir‌ )  موضعي

دز تاييد شده اوسلتاميوير در موارد حاد بيماري آنفلوانزاي پرندگان

بزرگسالان : 150 ميلي گرم ، 2 بار در روز به مدت 7 تا 10 روز

اما : نكته مهمتر اينست كه هنوز تحقيقات گسترده تر نسبت به مصرف داروهاي فوق مي باشد و از عوارض آن اطلاعي در دست نيست .

و هيچ نوع واكسني عليه ويروس آنفلوانزاي پرندگان براي انسان قابل دسترس نيست و توصيه ها همه گوياي بهره مندي از تجهيزات و امكانات پيشگيرانه است كه نانوسيد و تكنولوژي نانو پاسخ مناسبي به اين نياز مي دهد .

كنترل آلودگي با نانوسيد :

	اسپري نمودن با نانوسيد با دوز ( 100 تا 50 PPM‌ )
	استفاده از ماسكهاي فيلتر دار مجهز و تقويت شده با نانوسيد
	استفاده از البسه مجهز و تقويت شده با نانوسيد
	استفاده از ماسكهاي كاغذي و فيبري مجهز و تقويت شده با نانوسيد
	اسپري نمودن با دوز PPM 500 منابع آلودگي و سپس دفن آنها
	اسپري نمودن مكانهاي ورود و خروج قرنطينه اي و داخل سالنها و ديگر اماكن توسط نانوسيد
	نانوسيد را مي توان با استفاده از دستگاههاي سمپاش معمولي و اتومايزر بكار برد .
	اسپري نمودن ماشين آلات و وسائل نقليه كه به مكانهاي آلوده تردد داشته و دارند .
	نانوسيد چون پايه فلزي و معدني دارد هيچگونه عوارض مهلك مواد شيميايي را ندارد .
	توصيه هاي ايمني را جدي بگيريد .

9- نيوكاسل يا Powl Pest

عامل بيماري :

ويروسي است كه ابتدا در مرغداريهاي خانگي و در پرندگان وحشي ديده شده است .

علائم بيماري :

در پرندگان مبتلا ،مرگ بدون علائم قبلي ،ايجاد مشكل در سيستم تنفسي و قابل استفاده نبودن ساق پاها براي حركت و برگشتن سر به عقب از علائم مشخصه اين بيماري محسوب مي گردد .

درمان بيماري :

مـــصرف واكسن نيـــوكاسل يكي از روشهاي عدم بروز بيمــاري است و ديگر كنترل با نانوسيد مي باشد . پيشگيري از ابتلاي ساير پرندگان با جدا سازي مؤثر است .

10-بيماري Triehomoniasis

عامل بيماري :

تك ياخته هايي كه در داخل دستگاه گوارش و روده كور زندگي مي كنند عامل بيماري محسوب مي گردند .

علائم بيماري :

كم بودن رشد و Food up Take ،تشنگي و تب از علائم مشخصه است و همچنين فضولات كف - دار زرد رنگ زياد ، بالهاي كثيف ،رنجوري و بودار بودن پرنده از علائم بيماري است .

درمان بيماري :

با تجويز و توصيه دامپزشك مصرف آنتي بيوتيك تراميسين و ppM 4-1 نانوسيد به صورت محلول در آب آشاميدني پرندگان مي تواند در كنترل اين بيماري مفيد و مؤثر واقع گردد .

مصرف ويتامين C در آب آشاميدني به نســبت يك گرم در يك گالن نيز از روشـــهاي پيشگيري مي باشد .

11- آنفلوانزاي فوق حاد طيور   HPAI   Avian InFluenza

بيماري آنفلوانزا در اصل به تب توله اي حاد و به شدت واگير در انسان و حيوانات اشاره مي نمايد كه اين بيماري تنفسي توسط ويروس از خانواده اورتوميكسوويريده Orthomyxoviridae  ايـــجاد مي شود . آنفلوانزا يكي از مهمترين بيماريهاي صنعت طيور است كه باعث Epidemicity متعدد در كشورهاي مختلف شده است .

علائم بيماري :

ويروسهاي اين خانواده در دستگاه تنفسي ، گوارش و اعصاب جايگزين شده ،در كنار ساير علائم باليني ،باعث اثرات زيانبار اقتصادي در صنعت طيور و نيز سلامت و بهداشت عمومي جوامع مي شود.

دوره ا ي اوليه يا كمون بيماري در اشكال مختلفي ظاهر مي گردد و بستگي به عواملي چون تيپ ويروس ،حدت ويروس ، راه آلوده شدن ، دز ويروس ، آلودگي هاي همراه با بيماري ، جنس و  سن و گونه ي پرندگان ، عوامل محيطي مانند گرد و غبار و آمونياك دارد .

در شكل انفرادي ، اين دوره از چند ساعت تا 3 روز و در گله حدوداً 14 روز طول مي كشد .

علائم باليني HPAI :

شروع ناگهاني دارد و داراي دوره اي كوتاه حداكثر 3 تا 7 روز مي باشد خسارت و مرگ و مير ناگهاني در گله ها گاهي تا 100 درصد گزارش شده است . مشخصات ظاهري در سر و صورت پرنده به  شكل تورم سر ، سينوزيت و تورم اطراف چشم (تورم سينوس زير چشمي ) مشاهده مي گردد .

تاج و ريش ، سيانوزه (به رنگ آبي متمايل به ارغواني ) شده ، گاهي جراحات اكيموتيك و نكروتيك مشاهده مي شود .

پلك ها ملتهب شده ، گاهي جراحات يك روزه شده بر روي آنها ايجاد مي شود ، تورم و احتقان ملتحمه نيز به همراه ريزش وجود دارد .

علائم تنفسي به شكل سرفه و عطسه ، جيغ كشيدن ، بلع هوا و اشكال در تنفس به همراه رال هاي تنفسي مشاهده مي شود .

گاهي پرندگان بيمار دچار اسهال به شكل مدفوع سبز ، شل و كف آلود مي شود .

خونريزي نقطه اي در اندام هاي احشايي و خونريزي زير جلدي به شكل قلم مويي به ويژه در ساق پاها از نشانه هاي بارز بيماري است .

همچنين علائم عصبي شامل لرزش ( Tremor (سر و گر دن ، عدم توانايي در ايستادن و حالات ستاره نگري (Stargazing) وجود دارد .

سكوت غير طبيعي پرندگان ، بدون هر گونه فعاليت و سر و صدا ، به همراه كاهش مصرف غذا و دان نيز از علائمي است كه در گله بيمار مشاهده مي شود و با خاموش شدن چراغها ، صداهاي تنفسي پرندگان شنيده مي شود .

علائم ذكر شده مربوط به آسيب حاصله از هجوم ويروس به اندام هاي احشايي ، قلب، عروق و اعصاب مي باشد .

تشخيص آزمايشگاهي با كالبد شكافي و جدا سازي ويروس و سپس انجام آزمايشات سرم شناسي صورت مي پذيرد . مهمترين محل جهت جداسازي ويروس (ناي و كلوآك ) پرنده مي باشد .

درمان بيماري  :

 به علت باز آرايي ژنتيكي ويروس ، انتخاب واكسن مناسب عليه بيماري كار دشواري است .

فعلاً درمان ندارد .

تشخيص بيماري :

 تشخيص اوليه اي بيماري در جلو گيري از پاند مي بسيار قابل توجه مي باشد . توسط آزمايشات سرم شناسي زير وجود ويروس آنفلوانزاي پرندگان تاييد مي گردد :

1. آزمايش الايزا  ELSA (در ماكيان و بوقلمون )

2. آزمايش ايمونو ديفيوژن ژل آگار AGID  (پس از گذشت يك هفته از آغاز بيماري مي توان پادتن مربوطه را جداسازي نمود )

3. آزمايش ممانعت از همالوتيناسيون (HI) آزمايش مخصوص تشخيص سروتيپ ويروس آنفلوانزاي پرندگان است .

4. آزمايش ايمونوفلوراسانس (IF)

5. آزمايش RT-PRC اين آزمايش توانائي بالا در تشخيص و جداسازي انواع تحت تيپ هاي H‌ توسط پرايمرهاي اختصاصي مربوط به هر تحت تيپ از جمله  5H  و 7H‌ را دارا مي باشد.

نحوه اثر نانوسيد بر روي ويروس ها :

مهمترين آسيب هاي ( نانوسيد ) پر اكسيداسيون ليپدها و پروتئين هاي غشايي و اختلال در ورود و خروج انتخابي غشاها ، تغيير در فعاليت آنزيم ها ، توليد متابوليت هاي ثانويه كه سبب نشست غشاهاي سلولي و پروش شده و ايجاد مرگ ويروس را فراهم مي آورد .

استفاده از اسپري نمودن نانوسيد در مكانهاي آلوده باعث كاهش بار آلودگي محيطي مي گردد و موجب مهار گسترش آلودگي است .

	معمولاً كنترل بيماري ها به عوامل متعددي بستگي دارد نانوسيد كمك بسيار مؤثري در بخش پيشگيري و همچنين جلوگيري از توسعه عوامل پاتوژن در محيط ايفا مي نمايد.
	استفاده نانوسيد بصورت خوراكي با دوز هاي كم مي تواند مقاومت ميزبان بيماري را نسبت به عوامل پاتوژن بالا ببرد .
	نانوسيد كه با پايه معدني مي باشد توسط كليه ها دفع مي گردد و عوارض جانبي ندارد .

لازم به اشاره است ريشه كني آنفلوانزاي پرندگان به عوامل مختلفي بستگي دارد و يكي از مهمترين عوامل سياست عدم جابجايي و فرونشاندن سريع آلودگي است كه نانوسيد مي تواند كمك بسيار شاياني در ايجاد امنيت زيستي ايفا نمايد .

وجود مخزن بسيار مناسب ويروس آنفلوانزاي پرندگان در جمعيت هاي پرندگان وحشي بويژه پرندگان آبزي اين مفهوم را تداعي مي نمايد كه ريشه كني جهاني آنفلوانزاي پرندگان كاري بس دشوار و يا غير ممكن است لذا با سازگار نمودن « مديريت خطر » بايد بر اين امر همت گماشت .

استفاده از تجهيزات تقويت شده با نانوسيد از جمله دستكش ، كفش ،‌ لباسهاي محافظ عينك و ماسك مي تواند كمك بسيار مؤثري در مقابله با خطر ويروس آنفلوانزاي پرندگان باشد كه اكنون در دسترس قرار دارد .

شناخت ويروس :

 همانگونه كه اشاره شد ،آنفلوانزاي طيور توسط ويروس تيپ A آنفلوآنزا متعلق به خانواده ارتوميكسو و يريده orthomyxoviridae  ايجاد مي شود .

ويروس هاي آنفلوانزاي پرندگان ( AI‌ ) داراي دوپادگن سطحي مي باشند .

هماگلوتينين (HA) با فعاليت هماگلوتيناسيون و نور آمينيداز ( NA‌ )

ويروس هاي آنفلوآنزا را معمولاً بر اساس بيماري زايي به دو گروه :

بيماري زايي كم ( LPAI‌ )

بيماري زايي زياد (HPAI )

طبقه بندي نموده اند . يكي از ويژگيهاي اصلي LPAI‌ اينست كه تحت برخي شرايط مي تواند شدت بيماري زايي خود را تغيير داده و به HPAI تبديل گردد . اين امر به بروز مشكلات بهداشتي و خسارات جدي اقتصادي منجر مي شود .

انتشار بيماري :

	ويروس بوسيله جريان هوا (Air Borne‌) از طريق استنشاق باعث ايجاد آلودگي مي شوند .
	و يروس هاي موجود كه در فضولات پرندگان است مي تواند توسط گردو غبار ، خاك را آلوده سازند
	لوازم ، وسايل حمل و نقل ، غذا ،  قفس ها ، لباسهاي آلوده بويژه كفشها مي توانند ويروس را از منطقه اي به منطقه ديگر منتقل نمايند . اين ويروس نيز بر روي بدن و پنجه حيوانات از جمله جوندگان حمل مي شود ،‌ برخي شواهد حاكي از اين نكته است كه مگس ها نيز مي توانند از ناقلان مكانيكي بيماري باشند .

خطر انتقال آلودگي در شرايطي كه پرندگان اهلي به صورت آزاد پرورش مي يابند و يا از منبع آب مشترك با پرندگان وحشي استفاده مي نمايند كه ممكن است با فضولات پرندگان وحشي آلوده شده باشند آلودگي را در حد وسيعي گسترش مي دهند .

	پرندگان مهاجر از جمله اردك ها ، ذخاير طبيعي ويروس هاي آنفلوآنزا قلمداد شده اند .
	در مورد واكسيناسيون بايد تحقيقات بيشتري صورت گيرد تا بتوان سيستم هاي پايش را قادر به كنترل بيماري نمود .

References

1- Jover . A , Manvell . R . , Gackson , R . , Nedrano

World poultry . vol . 20 , No . 3 . pp . 26-27 (2004 )

Screening for Avian influenza .

2- Breytenbach , j . H . ( 2005 ) SAvian Influnza control – the meritsof vaccination International poultryproduction vol 13 . No 4 . pages : 15 - 17 

نحوه مصرف :

با آب بدون كلر مخلوط و اسپري شود.

بازگشت